Protokol majlis · SPAm 4/2014
Susunan Salam Hormat dan Panggilan Hormat
Sebut tetamu paling kanan dahulu, ikut Susunan Keutamaan Persekutuan atau senarai negeri berkenaan. Lazimnya hanya tiga orang paling kanan disebut (contoh amalan dalam garis panduan UMK), kemudian yang lain disapa bersama. Tulis setiap nama dengan panggilan hormat (YAB, YB, YBhg., YBrs. dan lain-lain) ikut Surat Pekeliling Am Bilangan 4 Tahun 2014.
Alat penyusun salam hormat
Senarai tetamu
"Tuan/Puan" untuk pengetua dan pegawai pendidikan ialah amalan lazim, bukan garis panduan.
Pembukaan ucapan atau pengumuman
YB Datuk Ahmad bin Ali, YBrs. Dr. Kavitha a/p Raman, Tuan Lim Wei Ming, dif-dif kehormat, tuan-tuan dan puan-puan yang dihormati sekalian.
Senarai penuh, ikut susunan semasa
- YB Datuk Ahmad bin Ali
- YBrs. Dr. Kavitha a/p Raman
- Tuan Lim Wei Ming
"Bil." ialah kedudukan dalam Susunan Keutamaan Persekutuan seperti yang disenaraikan dalam slaid pengacaraan majlis UPM. Tetamu tanpa nombor kekal dalam susunan yang anda masukkan, jadi susun mereka sendiri dengan anak panah. Senarai itu tidak memberi nombor kepada isteri atau suami, jadi alat ini menulis "Ikut pasangan" dan meletakkan mereka sejurus selepas penyandang jawatan.
Susunan keutamaan: siapa disebut dahulu
Garis panduan majlis Universiti Malaysia Kelantan menyuruh penganjur menyusun senarai jemputan mengikut Susunan Keutamaan Persekutuan atau negeri yang berkenaan. Senarai Persekutuan yang dirujuk dalam slaid pengacaraan UPM disiarkan dalam Warta Kerajaan Persekutuan pada 13 November 2014, dan ia membatalkan senarai lama dalam P.U.(B) 29 bertarikh 22 Januari 1998.
Empat yang teratas dalam senarai itu:
- Yang di-Pertuan Agong
- Raja Permaisuri Agong
- Raja-Raja dan Pemangku Raja
- Yang di-Pertua bagi Negeri-Negeri
Untuk majlis peringkat negeri, pakai susunan keutamaan negeri tersebut. Pejabat protokol negeri atau pegawai istiadat penganjur boleh mengesahkannya.
Had tiga orang. Garis panduan UMK menghadkan panggilan hormat di awal ucapan kepada tiga tetamu paling kanan. Tetamu lain disapa bersama, contohnya "dif-dif kehormat, tuan-tuan dan puan-puan yang dihormati sekalian".
Singkatan panggilan hormat dan sebutan penuh
Dalam surat dan kad jemputan, singkatan biasa dipakai. Semasa membaca di rostrum, pengacara menyebutnya penuh. Sebutan di bawah seperti yang dieja dalam slaid pengacaraan UPM.
| Singkatan | Sebutan penuh |
|---|---|
| TYT | Tuan Yang Terutama |
| YAB | Yang Amat Berhormat |
| YABhg. | Yang Amat Berbahagia |
| YB | Yang Berhormat |
| YB Senator | Yang Berhormat Senator |
| YBhg. | Yang Berbahagia |
| YAA | Yang Amat Arif |
| YA | Yang Arif |
| YBrs. | Yang Berusaha |
Panggilan hormat mengikut jawatan
Daripada Lampiran B SPAm 4/2014. Surat pekeliling ini menyeragamkan panggilan hormat untuk urusan rasmi kerajaan dan swasta, termasuk surat, sampul surat, kad jemputan, teks juruacara dan teks ucapan.
| Jawatan | Penyandang | Isteri / suami |
|---|---|---|
| Yang di-Pertua Negeri | TYT | YABhg. |
| Perdana Menteri | YAB | YABhg. |
| Timbalan Perdana Menteri | YAB | YABhg. |
| Menteri Besar / Ketua Menteri | YAB | YABhg. |
| Menteri / Timbalan Menteri / Setiausaha Parlimen | YB | YBhg. |
| Yang di-Pertua Dewan Negara / Dewan Rakyat | YB | YBhg. |
| Ahli Dewan Negara | YB Senator | YBhg. |
| Ahli Dewan Rakyat | YB | YBhg. |
| Ketua Hakim Negara / Presiden Mahkamah Rayuan / Hakim Besar / Ketua Hakim Syarie | YAA | YBhg. |
| Hakim Mahkamah Persekutuan / Mahkamah Rayuan / Mahkamah Tinggi / Mahkamah Syariah | YA | YBhg. |
| Ketua Setiausaha Negara | YBhg. | YBhg. |
| Peguam Negara | YBhg. | YBhg. |
| Panglima Angkatan Tentera | YBhg. | YBhg. |
| Ketua Polis Negara | YBhg. | YBhg. |
| Ketua Pengarah Perkhidmatan Awam | YBhg. | YBhg. |
| Ketua Setiausaha Kementerian | YBhg. | YBhg. |
| Ketua Jabatan Persekutuan / penyandang JUSA C dan ke atas (Mejar Jeneral / Timb. Komisioner Polis dan setaraf ke atas) | YBrs. | YBrs. |
Bila Ahli Dewan Rakyat atau Senator juga bergelar Datuk (P.J.N.), panggilan hormat jawatan kekal di depan: "YB Datuk Ahmad bin Ali" atau "YB Senator Datuk Ahmad bin Ali".
Gelaran Darjah Kebesaran Persekutuan
Lampiran C. Penerima, isteri dan suami memakai panggilan hormat yang sama.
| Darjah | Penerima lelaki | Penerima wanita | Isteri penerima | Panggilan hormat |
|---|---|---|---|---|
| Seri Maharaja Mangku Negara (SMN) | Tun | Tun | Toh Puan | YABhg. |
| Seri Setia Mahkota (SSM) | Tun | Tun | Toh Puan | YABhg. |
| Panglima Mangku Negara (PMN) | Tan Sri | Tan Sri | Puan Sri | YBhg. |
| Panglima Setia Mahkota (PSM) | Tan Sri | Tan Sri | Puan Sri | YBhg. |
| Panglima Jasa Negara (PJN) | Datuk | Datuk | Datin | YBhg. |
| Panglima Setia Diraja (PSD) | Datuk | Datuk | Datin | YBhg. |
Keturunan dan ahli agama
| Lelaki | Panggilan | Wanita | Panggilan |
|---|---|---|---|
| Tunku / Tengku / Engku / Ungku | YM | Tunku / Tengku / Engku / Ungku | YM |
| Ku / Raja | YM | Ku / Raja | YM |
| Syed / Sheikh | Tuan | Sharifah / Siti | Puan / Cik |
| Jawatan | Panggilan |
|---|---|
| Mufti | Sahibus Samahah |
| Kadi Besar / Kadi | Sahibul Fadillah |
| Ustaz | Al-Fadhil |
| Haji / Hajah | Tuan / Puan |
Gelaran kurniaan diletakkan selepas panggilan hormat keturunan, kemudian nama. Contoh dalam SPAm: "YM Tan Sri Raja" diikuti nama.
Tentera, polis, ahli akademik dan pasukan beruniform
Lampiran F memberi contoh cara menggabungkan pangkat, gelaran dan panggilan hormat. Perhatikan corak YBrs. bertukar menjadi YBhg. apabila ada gelaran Datuk. Susunan perkataan juga berbeza: ATM dan PDRM meletakkan pangkat sebelum Datuk, manakala contoh Bomba meletakkan Datuk sebelum pangkat.
| Pihak | Contoh dalam SPAm 4/2014 (diikuti nama) |
|---|---|
| ATM | Brig. Jen. · YBhg. Brig. Jen. Datuk · YBrs. Mej. Jen. · YBhg. Mej. Jen. Datuk |
| PDRM | ACP · YBrs. DCP · YBhg. DCP Datuk |
| Ahli akademik | YBrs. Dr. · YBrs. Prof. Madya Dr. · YBhg. Datuk Prof. Madya Dr. · YBhg. Tan Sri Prof. Dr. |
| Pasukan beruniform (contoh: Bomba, PKPjB = Penolong Kanan Pesuruhjaya Bomba) | PKPjB · YBrs. PKPjB · YBhg. Datuk PKPjB |
Panggilan hormat diraja
Lampiran A, disalin seperti yang tercetak. Untuk majlis yang dihadiri Raja-Raja, ikut arahan pegawai istiadat istana kerana adat setiap negeri berbeza.
| Gelaran | Panggilan hormat | Gelaran | Panggilan hormat |
|---|---|---|---|
| Yang di-Pertuan Agong | Seri Paduka Baginda | Raja Permaisuri Agong | Seri Paduka Baginda |
| Sultan Negeri Kedah Darul Aman | KDYMM | Sultanah Negeri Kedah Darul Aman | KDYMM |
| Sultan Pahang | KDYMM | Sultanah Pahang | DYMM |
| Paduka Seri Sultan Perak Darul Ridzuan | DYMM | Raja Permaisuri Perak Darul Ridzuan | DYMM |
| Sultan Terengganu | KDYMM | Sultanah Terengganu | KDYMM |
| Raja Negeri Perlis | DYMM | Raja Perempuan Perlis | DYMM |
| Sultan Selangor | DYMM | Tengku Ampuan Selangor | DYMM |
| Yang di-Pertuan Besar Negeri Sembilan Darul Khusus | DYMM | Tunku Ampuan Besar Negeri Sembilan Darul Khusus | DYMM |
| Sultan Johor | DYMM | Sultanah Johor | DYMM |
| Al-Sultan Kelantan | KDYMM | Raja Perempuan Kelantan | DYMM |
Bagi Raja Muda, Tengku Mahkota dan isteri baginda, SPAm 4/2014 merujuk kepada senarai yang dikeluarkan oleh Pejabat Penyimpan Mohor Besar Raja-Raja dari semasa ke semasa.
Yang tiada dalam SPAm 4/2014
Surat pekeliling ini hanya meliputi jawatan dan darjah kebesaran Persekutuan. Tiga perkara yang sering ditanya tidak ada di dalamnya:
- ADUN dan Exco kerajaan negeri. Lazimnya disebut YB, tetapi ia tidak tersenarai. Semak dengan pejabat protokol negeri.
- Gelaran negeri seperti Dato', Dato' Sri dan Dato' Seri ikut peraturan negeri yang mengurniakannya, dan panggilan hormatnya berbeza antara negeri. Sebab itu tiada jadual untuknya di sini.
- Pengetua, guru besar dan pegawai PPD atau JPN di bawah JUSA C tiada panggilan hormat khusus. Amalan lazim ialah "Tuan" atau "Puan" diikuti nama dan jawatan.
Alat di atas menanda ketiga-tiga kes ini dengan nota supaya anda tahu ia amalan, bukan peraturan.
Sumber
- Surat Pekeliling Am Bilangan 4 Tahun 2014: Panggilan Hormat dan Kaedah Penggunaannya, Jabatan Perdana Menteri, 30 Jun 2014. Ia menggantikan tiga surat pekeliling terdahulu dari tahun 1966 dan 1967.
- Garis Panduan Penganjuran Majlis dan Program Universiti, Universiti Malaysia Kelantan, 2024.
- Slaid perkongsian Pengacaraan Majlis, Pejabat Pendaftar Universiti Putra Malaysia, 2022.
Untuk menulis skrip penuh dengan salam hormat ini, guna pembina teks pengacara majlis atau skrip majlis perkahwinan.